Loenen
Loenen is een dorp omringt door een schat aan natuurschoon: Hoeve Delle, Het Loenense Bos, de Loenermark met schaapskudde en herder, de Zilvense Heide, de Imbos, waar ruige Schotse Hooglanders vrij rondlopen. Loenen is een uitstekende uitvalsbasis voor tochten door de fraaie natuur.
Grootste waterval van Nederland
In Loenen vindt u de grootste natuurlijke waterval van
Nederland, waar het water een val van zo’n 15 meter maakt. De watervalspreng uit 1869 ontspringt in de bossen van het Schalter. De spreng bestaat uit twee delen, de Vrijenbergspreng en de Veldhuizerspreng, die ieder ongeveer zes kilometer lang zijn. Door de vele zijsprengen wordt er geleidelijk een brede beek gevormd. Met stuwbalken wordt het water op diverse plaatsen op peil gehouden. U vindt de waterval bij parkeerplaats Vrijenberg aan de grote weg van Loenen naar Beekbergen.
De Middelste Molen
Vanwege het schone sprengenwater, was ook Loenen een geliefde vestigingsplaats voor de papierindustrie, die zoals bekend zeer veel schoon water vergt. Eén van die molens - de Middelste Molen - bestaat nog en is zelfs volop in bedrijf. Er wordt op ambachtelijke wijze speciaal papier geproduceerd en in de molen worden cursussen, demonstraties en workshops gegeven. De Middelste Molen is in 1622 gesticht aan de Loenense beek. Waar nu de waterval ruist, draaide van 1663 tot eind 19e eeuw het rad van de Bovenste Molen, een andere oude papiermolen, op de Loenense beek. U vindt de Middelste Molen aan het Kanaal-Zuid 499.
Kasteel ter Horst
Het fraaie kasteel Ter Horst, gebouwd in 1557 in opdracht van de Arnhemse burgemeester Baron Wijnand Hackfort, is vanaf de Hoofdweg in Loenen niet te missen. In 1792 is het kasteel volledig verbouwd; de achtergevel werd toen voorgevel. Tot 1875 bleef het kasteel zeven geslachten
lang in het bezit van de Hackforts, de latere baronnen Hackfort tot Ter Horst. Aan dit geslacht heeft Loenen voor een belangrijk deel zijn ontwikkeling en zelfs het wapen te danken.
Sinds 1933 is het landgoed in bezit van de familie Russelman, die er onder meer een houthandel drijft. De trouwkamer met monumentale, gebeeldhouwde zandstenen schouw uit 1557 heeft ruimte voor ongeveer 50 personen en is onlangs geheel in stijl gerestaureerd. Inmiddels zijn er vele huwelijken voltrokken. In de zomermaanden en tijdens de herfstvakantie worden vanuit het nabijgelegen Landhotel Bosoord excursies naar Kasteel ter Horst gegeven. Info daarover is verkrijgbaar bij het VVV en Bosoord.
Ereveld van Oorlogsgraven
Op het Ereveld van Oorlogsgraven uit WO II aan de Groenendaalseweg zijn ruim 3.000 gesneuvelden begraven. In de kapel liggen de gedenkboeken met de namen van de slachtoffers. In het bezoekerscentrum geven 70 dia’s een beknopt beeld van de oorlog. Het Ereveld, waar ook gesneuvelden van recente vredesoperaties liggen begraven, is dagelijks gratis te bezoeken.
Schaapskudde
Schaapskuddes maakten eeuwenlang deel uit van het Veluws landschap, maar verdw
enen in de twintigste eeuw toch grotendeels. Slechts enkele rondzwervende kuddes bleven over en in 1956 streek één van die kuddes, met de oude herder Willem Koestapel, in Loenen neer. De dorpelingen bouwden een schaapskooi naar oud model voor hem en z’n dieren en toen de herder in 1962 overleed, adopteerde het dorp de kudde in een stichting.
Nog steeds trekt dus een herder met circa 150 Veluwse Heideschapen door de omgeving en één keer per jaar komt de kudde naar Loenen, waar nabij Den Eikenboom, de beesten van hun wol worden ontdaan tijdens het schaapscheerdersfeest. In 2009 wordt dat op zaterdag 6 juni gehouden.
Houtsnijder
In Loenen, aan de Voorsterweg 107, is van 16 juni t/m 14 augustus iedere dinsdag en vrijdagmiddag van 13.30 tot 17.00 uur het atelier van houtsnijder Peter Wansink te bezoeken. Hij demonstreert bezoekers graag en gratis zijn vaardigheid, die hij met engelengeduld beoefend.
Aan de Langschoten 20 toont Jan Oosterman op dinsdag- en vrijdagmiddag zijn collectie van ruim 135.000 verschillende balpennen.
De Groote Modderkolk
De medewerkers met een verstandelijke beperking van boederij De Groote Modderkolk van Natuurmonumenten in Loenen, verzorgen de groentuin, boederijdieren en de kudde zeldzame Brandrode Runderen. In de boederijwinkel met theeschenkerij kunt u zelf verbouwde producten kopen en genieten van koffie, thee en zelfgebakken appeltaart. Het is een prima startpunt voor activiteiten, eventueel gecombineerd met een vergadering (www.VeluweActief.nl).
